De Russische omwenteling naar het Oosten, die eerst aan kracht won in 2014 alvorens in een beslissende stroomversnelling terecht te komen in 2022, is te midden van Westerse sancties en een geopolitieke breuk getransformeerd van een strategische ambitie tot een existentiële noodzaak.
Alhoewel de externe aspecten van deze omwenteling goed gedocumenteerd zijn, onderzoekt deze Focus Paper haar tot dusver onderbelichtte binnenlandse tegenhanger, ook gekend als ‘siberianisering’. Dit doctrinaire kader heroriënteert de identiteit, economie en veiligheid van Rusland in de richting van zijn strategische Aziatische achterland, van het Oeralgebergte tot het Noordpoolgebied en het Verre Oosten. Via een analyse van de politieke en administratieve mijlpalen sinds het Primakovtijdperk, onthult de studie de richtlijnen van de infrastructurele transformaties doorheen industrie, demografie, defensie en connectiviteit.
De bevindingen tonen aan dat deze strategie te kampen heeft met ernstige structurele beperkingen, ondanks de inspanningen van Moskou om speciale economische zones op te richten en om strategische industriële en militaire middelen te verplaatsen naar het Siberische achterland. De omwenteling wordt sterk belemmerd door een asymmetrische afhankelijkheid ten opzichte van China, aanhoudende demografische tekorten waardoor beroep wordt gedaan op buitenlandse arbeid, alsook kritieke logistieke knelpunten langs de spoorwegen van de Oostelijke Polygon en de Noordzeeroute.
Uiteindelijk besluit de studie dat het aanhoudende militaire avonturisme van Rusland in Oekraïne en de monumentale Siberische omwenteling in een felle concurrentiestrijd zijn verwikkeld om eindige staatsmiddelen; door deze dubbele ambitie dreigt de noodzakelijke diversificatie van de Russische economie een decennialange vertraging op te lopen.
Een eerste versie van dit artikel is in april 2026 in het Frans gepubliceerd in het onlinetijdschrift Diploweb.
Focus Paper 63 downloaden(Alleen beschikbaar in het Engels)
Onderzoekslijnen: Eurazië
Bron afbeelding: © SentinelHub (Monja Šebela) Contains modified Copernicus Sentinel data 2019 (CC-by-2.0)
Focus Paper 63
‘Siberianisation’: Russia’s Grand Strategy Away From Europe, Towards Asia