Deze e-Note onderzoekt de maritieme ‘grijze-zone’-strategie van de Islamitische Republiek Iran (IRI) en de gevolgen daarvan voor de regionale en internationale veiligheid. Met de nadruk op de Straat van Hormuz wordt de crisis van 2026 geanalyseerd, waarbij de Islamitische Revolutionaire Garde (IRG) de sluiting van de straat aankondigde zonder een formele blokkade op te leggen. Door middel van dreigementen, beperkte aanvallen en dwingende signalen heeft de IRI de scheepvaart en de energiestromen effectief verstoord door een door verzekeringsbelangen gedreven sluiting te creëren. Deze episode laat zien hoe maritieme risico’s als wapen kunnen worden ingezet om aanzienlijke economische en geopolitieke effecten teweeg te brengen zonder de drempel naar conventionele oorlogsvoering te overschrijden. De analyse stelt dat de crisis de verdere ontwikkeling weerspiegelt van de maritieme ‘grijze zone’-aanpak van de IRI en benadrukt het toenemende belang van het maritieme domein als toneel van strategische concurrentie. Ook wordt de ambitie van de IRI onderzocht om een maritieme ‘nieuwe veiligheidsgordel’ tot stand te brengen die zich uitstrekt van de Perzische Golf tot de Rode Zee. De e-Note concludeert dat, hoewel versterkte maritieme veiligheid, weerbaarheidsmaatregelen en internationale coördinatie onmiddellijke verstoringen kunnen verzachten, het onwaarschijnlijk is dat zij de onderliggende bronnen van instabiliteit zullen aanpakken. Zolang het huidige regime standhoudt, zal het waarschijnlijk blijven vertrouwen op dwang in de grijze zone als een kerninstrument van staatsmanschap, waardoor cruciale maritieme corridors kwetsbaar blijven voor strategische uitbuiting. Blijvende regionale stabiliteit vereist daarom zowel aanhoudende druk op de IRI als een fundamentele verandering in de politieke koers van Iran.
e-Note 102 downloaden(Alleen beschikbaar in het Engels)
Onderzoekslijnen: Niet-Arabische moslimwereld; Midden-Oosten en Noord-Afrika
Bron afbeelding: © Europees Ruimtevaartagentschap (ESA) (CC BY-SA 3.0 IGO)
