Hoewel de NAVO na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 leek te zijn “wakker geschud door de zwaarste schok”, deden dreigementen tegen Groenland in januari 2026 opnieuw twijfels rijzen over de samenhang van het bondgenootschap. In maart 2026 werd de centrale rol van de NAVO voor de Europese veiligheid bevestigd toen NAVO-lidstaten vier ballistische raketten onderschepten boven het Turkse grondgebied. Tegelijkertijd legde dit voorval ook de ambiguïteit bloot van een trans-Atlantische verhouding waarbij de Verenigde Staten de belangrijkste garant blijven van de Europese veiligheid, terwijl ze echter strategische prioriteiten nastreven die hun bondgenoten soms aan een risico kunnen blootstellen.
Deze ontwikkelingen versterken het vooruitzicht op een ‘NAVO 3.0’, die wordt gekenmerkt door een meer voorwaardelijke Amerikaanse betrokkenheid en de noodzaak van een sterkere Europese pijler. Ondertussen duurt de oorlog in Oekraïne voort en wordt het risico op een aanval tegen een NAVO-lidstaat binnen twee à drie jaar steeds plausibeler. Los van hoe hoog de defensie-uitgaven zijn, zal de geloofwaardigheid van dit nieuwe evenwicht afhangen van verschillende beslissende koerswijzigingen die de Europeanen in staat stellen om een groter deel van de verdediging van het continent op zich te nemen, terwijl het bondgenootschap duurzaam wordt hervormd zonder dat het breekt.
(Alleen beschikbaar in het Engels)
Deze e-Note is gebaseerd op het artikel: HOORICKX E., “OTAN 3.0: quels choix pour l’Europe face au nouveau paradigme?”, Diplomatie, nr. 138 (maart-april 2026) : 53-56.
Onderzoekslijnen: Europa ; Veiligheids- en defensiearchitectuur ; Trans-Atlantische betrekkingen
Bron afbeelding: © KHID
