De meest cruciale nucleaire troeven van Rusland zijn niet degene die worden uitgestald tijdens défilés, maar wel degene die buiten het zicht blijven. Deze Focus Paper belicht een reeks realiteiten die ofwel weinig gekend zijn, ofwel routineus genegeerd worden: de centrale positie van de Russische onderwaterafschrikking en de strategische logica die deze in stand houdt. Door te kijken naar de Delta IV- en Borei/Borei-A-onderzeeërvloten, evenals naar de getroebleerde ontwikkeling van de Bulava, een ballistische raket die door een onderzeeër gelanceerd kan worden, toont de studie aan hoe de industriële fragmentatie in het post-Sovjettijdperk — en in het bijzonder het verlies van de Oekraïense raketindustrie — nog steeds de sterktes en beperkingen bepalen van de Russische nucleaire strijdkrachten op zee.
De Focus Paper komt ook terug op Poseidon, een programma waarover vaak meer in mythische dan in inhoudelijke bewoordingen gesproken wordt. Dit nucleair aangedreven autonoom onbemand onderwatersysteem, dat door de Russen wordt voorgesteld als een revolutionair antwoord op de Amerikaanse raketafweer, roept fundamentele vragen op over commandovoering en controle, de dynamiek van escalatie en de verschuiving richting wapens met catastrofale gevolgen.
Binnen het kader van de herziene nucleaire doctrine van Rusland uit 2024 en zijn maritieme ambities op lange termijn tonen deze vaak over het hoofd geziene dynamieken aan hoe het onderwatergedeelte van de triade beetje bij beetje een van de belangrijkste drijvende krachten is geworden achter de Europese en trans-Atlantische veiligheid.
De studie besluit door te benadrukken waarom België, de EU en de NAVO deze ondergedompelde realiteiten opnieuw in het strategische vizier moeten nemen. Maritieme bewaking, de bescherming van infrastructuren op de zeebodem en een lezing van de Russische nucleaire signalen op zee zijn niet langer optionele technische details, maar essentiële competenties voor de Euro-Atlantische stabiliteit.

Focus Paper 58 downloaden

(Alleen beschikbaar in het Engels)

Onderzoekslijnen: Defensie-capaciteiten en –technologieën; Eurazië

Bron afbeelding: Ministry of Defence of the Russian Federation (Ildus Gilyazutdinov) – File: «Александр Невский» в Вилючинске.jpg – Wikimedia Commons

Focus Paper 58

The Maritime Nexus
of Russia’s Nuclear Deterrence

Alain DE NEVE