De oorlog van Rusland tegen Oekraïne, de steeds intensere hybride dreigingen en de verslechtering van de Europese veiligheidsomgeving hebben de vereisten inzake collectieve verdediging gewijzigd. Kortere waarschuwingstijden, het vooruitzicht van langdurige scenario’s van hoge intensiteit en een verhoogde druk op de Europese Bondgenoten – tegen een achtergrond van een meer voorwaardelijke betrokkenheid van de VS – hebben ervoor gezorgd dat het genereren, mobiliseren en in stand houden van strijdkrachten een centrale rol spelen bij de geloofwaardigheid van afschrikking. In deze context benadrukt het NAVO-concept Deterrence and Defence of the Euro-Atlantic Area (DDA) de blijvende beperkingen die het Europese vermogen beïnvloeden om op grote schaal mankrachten te mobiliseren.
In dat kader onderzoekt de studie hoe de DDA-vereisten zich vertalen in personeelsgerelateerde uitdagingen voor de Belgische Defensie. Daarbij komen drie vaststellingen naar boven. De beschikbaarheid van personeel is een structurele beperkende factor geworden op het gebied van paraatheid, instandhouding en mobilisatie. Er bestaat een hardnekkige wanverhouding tussen de operationele ambities en het huidige personeelsmodel, dat gekenmerkt wordt door lange opleidingstrajecten, rekruteringstekortkomingen en een bijzonder hoog verloop aan het begin van de loopbaan. Uit enquêtes blijkt dat niet enkel financiële overwegingen, maar ook organisatorische factoren een uitdaging vormen voor personeelsretentie.
Als we naar de toekomst kijken, wijzen aanhoudende conflicten en hybride druk in de richting van een veiligheidsomgeving die wordt gekenmerkt door langdurige spanningen. In een dergelijke context zullen de omvang van het personeelsbestand, de mobilisatiecapaciteit en de instandhouding van het personeel in toenemende mate de geloofwaardigheid van de afschrikking en de weerbaarheid bepalen. De studie concludeert dat het noodzakelijk is om het verloop terug te dringen onder werknemers die aan het begin van hun carrière staan, de reserve- en burgercapaciteit te versterken en het personeelsbeheer beter af te stemmen op langdurige crisissen.
Voor meer informatie over aanverwante onderwerpen, verwijzen we graag door naar de eerdere publicaties van het KHID hieronder: Focus Paper Special Issue ‘Belgische Veiligheid & Veerkracht 2040: welke maatschappelijke middelen mobiliseren?’, van september 2023, en Focus Paper themanummer ‘Hervorming van de Reserve: naar een Belgische territoriale home guard?’, van oktober 2023.
(Alleen beschikbaar in het Engels)
Onderzoekslijnen: België; Veiligheids- en defensiearchitectuur
Bron afbeelding: BE Defence
Veiligheid & Strategie 157
Deterrence and Defence of the Euro-Atlantic Area (DDA): the Workforce at the Core of Military Effectiveness in the Belgian Defence
Lise BLOKERIJE, Estelle HOORICKX & Delphine RESTEIGNE